+41 22 508 71 72
Polish
Zadzwoń do mnie
Zadzwoń do mnie

Trzy poziomy autyzmu i różnice w potrzebach wsparcia

Zaburzenia ze spektrum autyzmu są często opisywane w kontekście różnych poziomów potrzeb wsparcia. Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest: ile jest poziomów w spektrum autyzmu?

DSM-5 (Podręcznik diagnostyczno-statystyczny zaburzeń psychicznych, wydanie piąte) opisuje trzy poziomy autyzmu w zależności od tego, ile wsparcia dana osoba potrzebuje w danym momencie.

Jako zaburzenie neurorozwojowe, ASD może wpływać na komunikację, przetwarzanie sensoryczne, naukę i codzienną niezależność. Różne stopnie autyzmu pomagają specjalistom określić, jakiego rodzaju pomocy może potrzebować dana osoba. Ponieważ potrzeby te mogą się zmieniać z czasem, ważna jest ocena doświadczonego specjalisty.

Jakie są stopnie autyzmu i jak się je definiuje?

DSM-5 wyróżnia 3 poziomy autyzmu na podstawie nasilenia trudności i zakresu wsparcia, jakiego dziecko potrzebuje w życiu codziennym, a nie na podstawie tego, kim jest jako osoba i jaki ma charakter.

Kluczowe kryteria diagnostyczne autyzmu według DSM-5

W 2013 roku DSM-5 uznał ASD za jednolitą diagnozę obejmującą całe spektrum i określił jej podstawowe kryteria.

Aby zdiagnozować ASD, muszą być spełnione wszystkie trzy kryteria autyzmu DSM-5 związane z komunikacją społeczną i interakcjami społecznymi:

  • trudności w odzwzajemnianiu kontaktów społeczno-emocjonalnych,
  • trudności w komunikacji niewerbalnej wykorzystywanej w interakcjach społecznych,
  • oraz trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji.

Ponadto diagnoza obejmuje również ograniczone i powtarzalne wzorce zachowań (RRB), zainteresowań lub aktywności. Cechy te muszą występować od wczesnego etapu rozwoju i powodować klinicznie istotne upośledzenie codziennego funkcjonowania.

Jak DSM-5 definiuje poziomy autyzmu

Oprócz kryteriów diagnostycznych stosowanych do identyfikacji autyzmu, DSM-5-TR wprowadził inny sposób opisywania tego, jakiego wsparcia może potrzebować osoba autystyczna.

W tym ujęciu specjaliści oceniają potrzeby wsparcia w dwóch oddzielnych obszarach: w komunikacji społecznej i w zakresie ograniczonych lub powtarzalnych zachowań (RRB).

3 stopnie autyzmu pomagają lekarzom zrozumieć, jakiego wsparcia dziecko może potrzebować w życiu codziennym.

Uwaga: Te informacje nie służą do samodzielnego diagnozowania dziecka. Aby uzyskać właściwą ocenę i dokładną diagnozę, skonsultuj się z lekarzem.

W DSM-5 poziomy opisują zakres wsparcia, jakiego dana osoba może potrzebować w życiu codziennym i nie skupiają się na objawach autyzmu. Aby dowiedzieć się więcej o czynnikach, które mogą przyczyniać się do rozwoju ASD, przeczytaj nasz artykuł na temat tego, co powoduje autyzm.

Przeczytaj więcej

Dlaczego system poziomów wsparcia zastąpił wcześniejsze diagnozy autyzmu

Przed DSM-5 pacjentów często diagnozowano w ramach oddzielnych kategorii, takich jak zaburzenia autystyczne, zespół Aspergera i PDD-NOS. Kategorie te nie były stosowane spójnie w różnych klinikach, dlatego DSM-5 wprowadził jedną diagnozę: ASD.

Zmiana ta spowodowała również usunięcie z formalnej diagnozy etykiet określających poziom funkcjonowania, takich jak „wysokofunkcjonalny” i „niskofunkcjonalny”. Te terminy mogą być mylące; mogą ukrywać poważne potrzeby wsparcia lub pomijać mocne strony. Lekarze coraz częściej ich unikają, ponieważ rodziny potrzebują informacji, które faktycznie ukierunkowują wsparcie w przypadku różnych stopni autyzmu.

W niektórych oficjalnych systemach diagnostycznych poziomy wsparcia DSM nie są stosowane. Na przykład w ICD-11 WHO opisuje autyzm, wykorzystując takie specyfikatory jak obecność niepełnosprawności intelektualnej i poziom funkcjonalnego języka.

DSM-5 z kolei klasyfikuje autyzm według poziomu wsparcia, jakiego dana osoba potrzebuje w codziennym funkcjonowaniu. Przyjrzyjmy się bliżej różnym stopniom autyzmu.

Autyzm poziomu 1 – podstawowe wsparcie

Poziom 1 może być trudny do rozpoznania, ponieważ wiele osób dobrze radzi sobie w codziennych sytuacjach, zwłaszcza w krótkich interakcjach. Mimo to wciąż doświadczają zauważalnych trudności z komunikacją społeczną i z dostosowywaniem się do zmian.

Komunikacja społeczna na I poziomie w spektrum autyzmu

Na 1. stopniu nasilenia autyzmu wiele dzieci mówi pełnymi zdaniami, ale rozpoczęcie rozmowy, podtrzymanie jej i swobodne prowadzenie dialogu mogą być trudne. Więcej wysiłku mogą wymagać elementy takie jak ton głosu, wyczucie czasu, luźna rozmowa, język pośredni („Czy mógłbyś?”) i odczytywanie subtelnych sygnałów.

Niektóre dzieci wcześnie uczą się naśladować schematy społeczne. Inne unikają interakcji, ponieważ są one męczące lub dezorientujące. Zmęczenie społeczne może sprawić, że dziecko radzi sobie w szkole, ale w domu, gdzie może się odprężyć, może opaść z sił.

Wzorce zachowań i cechy sensoryczne

Poziom 1 często obejmuje silną potrzebę przewidywalności: rutyny, znane trasy, powtarzające się zainteresowania i dyskomfort związany z nagłymi zmianami. Wrażliwość sensoryczna może objawiać się przytłoczeniem pod wpływem hałasu, ostrego światła, zatłoczonych przestrzeni, faktur ubrań lub zapachów i jest najbardziej widoczna po długim dniu, gdy samokontrola jest osłabiona.

Mocne strony i różnice indywidualne

Niektóre osoby na poziomie 1 mają mocne strony, takie jak głęboka koncentracja, rozpoznawanie wzorców, dobra pamięć do tematów, które daną osobę interesują, dbałość o szczegóły. Jednak mocne strony są bardzo zróżnicowane i nawet jeśli występują, nie eliminują potrzeby wsparcia. Dziecko może być bystre, a mimo to potrzebować pomocy w radzeniu sobie ze zmianami, lękiem, relacjami z przyjaciółmi czy codziennymi sprawami.

Życie codzienne i szkolne

Wiele osób na tym poziomie autyzmu może funkcjonować samodzielnie, szczególnie gdy ich otoczenie jest przewidywalne, ustrukturyzowane i sprzyjające. Przejrzyste procedury i znane oczekiwania mogą ułatwić codzienne funkcjonowanie. Jednak gdy plany nagle się zmieniają, rosną wymagania społeczne lub pojawiają się nieustrukturyzowane sytuacje, jak praca grupowa lub zatłoczone miejsca publiczne, sytuacja może stać się przytłaczająca. Nawet jeśli dana osoba wydaje się dobrze sobie radzić, może maskować swoje trudności, co z czasem może prowadzić do wyczerpania lub wypalenia.

Wsparcie na 1. stopniu nasilenia autyzmu jest zazwyczaj praktyczne i przemyślane, skoncentrowane na tym, aby codzienne życie było mniej przytłaczające. Może ono obejmować stałe rutyny, jasne i bezpośrednie wskazówki, zaplanowane przerwy sensoryczne, przewidywalne oczekiwania oraz drobne korekty, które łagodzą presję i redukują przeciążenie.

Autyzm poziomu 2 – znaczne wsparcie

Dla wielu rodzin poziom 2 to etap, w którym codzienne obowiązki stają się cięższe — nie dlatego, że dziecko jest „trudniejsze”, ale dlatego, że wsparcie musi być bardziej regularne i wplecione w rytm dnia.

Wyzwania komunikacyjne na 2. poziomie w spektrum autyzmu

Na poziomie 2 różnice w komunikacji społecznej są zazwyczaj bardziej widoczne. Rozmowa może nie przypominać naturalnego dialogu. Komunikacja niewerbalna, jak gesty, mimika twarzy oraz ton lub rytm mowy, może nie odpowiadać temu, czego spodziewają się inni.

Dziecko może mówić, ale mieć trudności z używaniem języka w kontaktach społecznych (proszenie o pomoc, dzielenie się doświadczeniami, negocjowanie zabawy). Inne dzieci mogą polegać na wyuczonych schematach, echolalii lub krótkich frazach. Nawet przy wsparciu trudności społeczne często są wyraźne.

Powtarzające się zachowania i sztywne myślenie

Zachowania ograniczone i powtarzalne mogą występować częściej i trudniej je przerwać, gdy zakłócają codzienne życie lub powodują stres. Zmiany mogą być bardzo stresujące i mogą czasem wywołać zamknięcie się w sobie, przeciążenie emocjonalne lub silny niepokój, choć może się to zdarzyć na różnych poziomach potrzeb wsparcia. Wielu rodziców opisuje to jako życie po szynach: kiedy dzień jest już ustalony, zejście z tego toru jest najtrudniejsze.

W takich chwilach warto pamiętać, że sztywność często pełni funkcję ochronną. Kiedy świat wydaje się nieprzewidywalny, powtarzalność może dawać dziecku poczucie kontroli.

Potrzeby edukacyjne i terapeutyczne na II poziomie spektrum autyzmu

Wiele dzieci korzysta ze zorganizowanego środowiska edukacyjnego z wizualnymi harmonogramami, jasnymi procedurami, przewidywalnymi przejściami i regularnym wsparciem terapeutycznym. Plany często obejmują terapię logopedyczną, terapię zajęciową oraz metody behawioralne lub rozwojowe, które są dobierane i dostosowywane do historii dziecka i jego komfortu.

Najlepsze plany wsparcia pomagają dzieciom przystosować się do sytuacji społecznych i radzić sobie z codziennymi interakcjami tak, aby wziąć pod uwagę ich indywidualny styl komunikacji, bez wywoływania u nich poczucia presji.

Czym różni się poziom 2 od poziomu 1 w klasyfikacji ASD

Poziom 1 zwykle obejmuje wsparcie, które w większości przypadków pomaga utrzymać niezależne codzienne funkcjonowanie, przy czym udzielana jest pomoc w szczególnych sytuacjach, w których pojawiają się trudności.

Poziom 2 wymaga bardziej spójnego i ustrukturyzowanego wsparcia, zaplanowanego i zintegrowanego z codziennymi czynnościami.

Główna różnica dotyczy rodzaju sytuacji, które wymagają pomocy: na poziomie 2 wyzwania pojawiają się częściej i w większej liczbie środowisk, dlatego też potrzebne jest większe i bardziej stałe wsparcie niż na poziomie 1, aby utrzymać stabilność i codzienne funkcjonowanie zarówno dziecka, jak i rodziców.

Autyzm poziomu 3 – bardzo duże wsparcie

Poziom 3 często wiąże się z bardzo dużymi wymaganiami w zakresie codziennej opieki. Gdy dziecko ma ograniczoną mowę lub nie mówi wcale, trudno jest dostrzec, co rozumie lub potrafi, a jego możliwości mogą być niedoceniane. Dokładna ocena i wspierające narzędzia komunikacyjne pomagają zapewnić, że mocne strony danej osoby zostaną rozpoznane, a jej potrzeby odpowiednio zaspokojone.

Poważne ograniczenia komunikacyjne na 3. poziomie autyzmu

Poziom 3 może znacząco ograniczać komunikację społeczną i obejmować inne objawy autyzmu:

  • Rzadkie inicjowanie interakcji
  • Ograniczone reagowanie na innych
  • Bardzo ograniczona lub niefunkcjonalna mowa

Wiele osób komunikuje się za pomocą AAC (komunikacja wspomagana i alternatywna), która obejmuje narzędzia takie jak systemy wymiany obrazów, tablice komunikacyjne, urządzenia generujące mowę, aplikacje na tablety oraz język migowy. Niektóre dzieci na tym poziomie w ogóle się nie komunikują.

AAC to ważna forma komunikacji, która pomaga dzieciom wyrażać swoje potrzeby i myśli, często zmniejszając frustrację, zapewniając skuteczny sposób komunikacji.

Wrażliwość sensoryczna i intensywność zachowań

Reaktywność sensoryczna może być intensywna. Powtarzalne zachowania i sztywność mogą zakłócać funkcjonowanie. W niektórych przypadkach może dojść do samookaleczenia (może również wystąpić na wcześniejszych etapach potrzeb wsparcia), często powiązane z bólem, przytłoczeniem lub niemożnością komunikowania potrzeb.

W przypadku wystąpienia takiego zachowania priorytetem jest staranna ocena: sprawdzenie czynników medycznych, zrozumienie czynników wyzwalających i opracowanie planu bezpieczeństwa, który ochroni dziecko, nie karząc go za cierpienie.

Codzienne życie i opieka całodobowa na 3. poziomie autyzmu

Na tym poziomie wiele osób potrzebuje znacznego wsparcia w codziennych czynnościach, takich jak ubieranie się, jedzenie, higiena i przechodzenie z jednej czynności w drugą. Wsparcie często obejmuje zorganizowane środowisko terapeutyczne z jasnymi procedurami i spójnym wsparciem. Nacisk kładziony jest na rozwijanie umiejętności praktycznych, wspieranie komunikacji, zmniejszanie stresu i tworzenie warunków, w których dana osoba może uczestniczyć w życiu codziennym w możliwie jak najbardziej komfortowy i bezpieczny sposób.

Czym poziom 3. różni się od poziomu 1. i poziomu 2.?

3. stopień nasilenia autyzmu zazwyczaj wiąże się z mniejszą niezależnością i większymi potrzebami wsparcia w zakresie komunikacji, bezpieczeństwa i codziennych czynności. Wiele osób wymaga stałego, skoordynowanego wsparcia w różnych środowiskach, w tym w domu, w szkole, w ramach usług terapeutycznych, a w niektórych przypadkach także w ramach opieki wytchnieniowej.

AspektPoziom 1Poziom 2Poziom 3
Ogólne podejście wsparciaWsparcie jest ukierunkowane i udzielane w momencie wystąpienia konkretnych wyzwań.Wsparcie jest spójne, zaplanowane i zintegrowane z codziennymi czynnościami.Stałe, wielopoziomowe wsparcie dla osób na poziomie 3. autyzmu w domu, szkole i środowisku terapeutycznym.
Wpływ na codzienne życieWiele osób jest w stanie samodzielnie radzić sobie w życiu codziennym, szczególnie w środowisku zapewniającym im wsparcie.Codzienne funkcjonowanie jest bardziej zaburzone i wymaga zorganizowanej pomocy.Codzienne życie jest znacząco zaburzone i często konieczna jest stała pomoc.
Stopień niezależnościWysoki poziom niezależności z okazjonalnym wsparciem.Pewien stopień samodzielnego funkcjonowania jest możliwy przy wsparciu strukturalnym.Ograniczone samodzielne funkcjonowanie; wymagana jest pomoc w większości codziennych czynności.
KomunikacjaWidoczne są zaburzenia komunikacji społecznej, jednak mowa i kontakt z innymi są funkcjonalne.Występują znaczne trudności w komunikacji werbalnej i niewerbalnej, choć w pewnym stopniu dziecko potrafi komunikować się z innymi.Poważne trudności w komunikacji społecznej; minimalne inicjowanie i reagowanie, często z wykorzystaniem AAC lub metod niewerbalnych.

Czy poziom autyzmu może się z czasem zmieniać?

Tak — czasami. Poziomy DSM opisują aktualne potrzeby wsparcia dla osób z autyzmem i nie są stałą etykietą.

Wczesna interwencja i postęp rozwojowy

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) informuje, że szybki dostęp do opartych na dowodach interwencji psychospołecznych może poprawić komunikację i interakcje społeczne. Co więcej, gdy dziecko rozwija narzędzia komunikacyjne, strategie regulacji i umiejętności adaptacyjne, a jego otoczenie staje się bardziej odpowiednie, jego potrzeby wsparcia mogą się zmniejszyć.

W związku z tym zrozumiałe jest, że wielu rodziców zadaje sobie pytanie: „Czy autyzm może całkowicie zniknąć?”. Sam autyzm nie znika, ale dzięki odpowiedniemu wsparciu codzienne życie może stać się łatwiejsze do opanowania, umiejętności mogą się rozwinąć, a wyzwania mogą wydawać się mniej przytłaczające.

Ponowna ocena w okresie dojrzewania lub dorosłości

Nasilenie objawów autyzmu może wzrastać wraz ze wzrostem wymagań środowiskowych i społecznych, szczególnie w późniejszych latach nauki, w okresie dojrzewania, w okresie pracy i samodzielnego życia. Nawet dzieci, które dobrze radziły sobie na początku, mogą mieć trudności, gdy świat społeczny staje się szybszy i bardziej złożony. Okresowa ponowna ocena jest normalna i często korzystna.

Czy poziom wsparcia dla osób z autyzmem odzwierciedla inteligencję?

Nie. Inteligencja jest niezależna od poziomów wsparcia DSM. Poziomy diagnostyczne opisują ilość wsparcia, jakiego dana osoba potrzebuje w życiu codziennym, a nie jej zdolności intelektualne.

Lekarze mogą określić, czy autyzmowi towarzyszą niepełnosprawność intelektualna i/lub językowa, które są uważane za odrębne wymiary kliniczne. Ramy diagnostyczne stosowane przez organizacje takie jak CDC uwzględniają ten podział przy ocenie i opisie ASD.

Podział ma znaczenie w praktyce: osoba z potrzebami wsparcia na poziomie 3 może mieć przeciętny lub wysoki potencjał uczenia się, ale poważne bariery w komunikacji lub regulacji sensorycznej; osoba na poziomie 1 może nadal mieć niepełnosprawność intelektualną. Diagnoza poziomu nie zastępuje pełnej oceny stylu uczenia się, mocnych stron i potrzeb.

Opcje leczenia oparte na dowodach naukowych na wszystkich trzech poziomach autyzmu

Nie istnieje jedno „właściwe” podejście do metod terapii autyzmu. Większość dzieci najlepiej reaguje na połączenie różnych metod wspierających komunikację, regulację emocji, naukę i stabilność rodziny.

Podejścia terapii behawioralnej

Behawioralne podejścia terapeutyczne do autyzmu są stosowane często, zwłaszcza w nauczaniu umiejętności i niwelowaniu codziennych barier. Niektóre rodziny korzystają z programów opartych na metodzie ABA; inne preferują podejścia rozwojowe, naturalistyczne lub modele z udziałem rodziców. Najważniejsze jest to, jak wybierane są cele i czy podejście szanuje komunikację, komfort i godność dziecka.

Logopedia i terapia zajęciowa

Programy leczenia na różnych poziomach ASD obejmują terapie, które pomagają dzieciom rozwijać komunikację i umiejętności życia codziennego. Na przykład:

  • Terapia logopedyczna koncentruje się na komunikacji funkcjonalnej, obejmującej język mówiony, umiejętności komunikacji społecznej i AAC, gdy jest to konieczne.
  • Terapia zajęciowa wspiera regulację sensoryczną, adaptacyjne umiejętności codziennego funkcjonowania, rozwój motoryczny i praktyczne dostosowania otoczenia, które ułatwiają codzienne funkcjonowanie.

Wsparcie edukacyjne i rodzinne

W przypadku dzieci w wieku szkolnym wsparcie może również obejmować wsparcie edukacyjne i zorientowane na rodzinę, takie jak:

  • Indywidualne programy edukacyjne (IEP) lub plany 504 w USA – plany szkolne zapewniające udogodnienia, strukturalne wsparcie i dostosowanie programu nauczania do potrzeb dziecka.
  • Grupy umiejętności społecznych – sesje, podczas których dzieci ćwiczą komunikację, współpracę i codzienne interakcje społeczne w przyjaznym otoczeniu.
  • Szkolenia i doradztwo dla rodziców – praktyczne wsparcie pomagające rodzicom stosować w domu strategie mające na celu poprawę komunikacji, rutyny i regulacji emocji.

Dlaczego niektóre rodziny rozważają eksperymentalną wspomagającą terapię regeneracyjną

Gdy postęp wydaje się powolny lub gdy u dziecka występują złożone współwystępujące problemy, niektórzy rodzice rozważają alternatywne metody leczenia autyzmu, takie jak terapia regeneracyjna komórkami macierzystymi. Dzieje się tak często, gdy trudnościom w komunikowaniu się i zmianom w zachowaniu towarzyszą problemy zdrowotne, na przykład problemy ze snem lub objawy żołądkowo-jelitowe, które utrudniają codzienne wykonywanie czynności.

Metody leczenia autyzmu z wykorzystaniem komórek macierzystychzwykle omawiane wyłącznie jako opcja uzupełniająca obok istniejących rozwiązań wsparcia, jak terapia logopedyczna, terapia zajęciowa, interwencje behawioralne lub przepisane leki na autyzm.

Badania nad potencjalnym mechanizmem komórek macierzystych

Celem terapii komórkami macierzystymi w autyzmie jest potencjalne oddziaływanie na procesy biologiczne, takie jak stany zapalne lub sygnalizacja immunologiczna, co może pomóc w utrzymaniu bardziej stabilnego środowiska neuronalnego w mózgu.

Większość obecnych badań skupia się na mezenchymalnych komórkach macierzystych (MSC), czyli dorosłych komórkach macierzystych występujących w wielu tkankach. W warunkach klinicznych i badawczych komórki macierzyste są zazwyczaj pozyskiwane z tkanki pępowinowej, łożyska po zdrowych porodach, ze szpiku kostnego lub tkanki tłuszczowej.

W badaniach nad autyzmem komórki MSC analizuje się pod kątem ich potencjalnego wpływu na szereg procesów sygnalizacji biologicznej, w tym:

  • Modulacja immunologiczna i zmiany w sygnalizacji zapalnej. Oznacza to pomoc układowi odpornościowemu w bardziej zrównoważonym funkcjonowaniu i potencjalne zmniejszenie nadmiernego stanu zapalnego w organizmie.
  • Szlaki neurozapalenia, w tym zwiększonej aktywności mikrogleju. Mikroglej to komórki układu odpornościowego znajdujące się w mózgu, które w przypadku nadmiernej aktywności mogą przyczyniać się do stanu zapalnego.
  • Sygnalizacja cytokinowa. Cytokiny to małe cząsteczki, których komórki układu odpornościowego używają do komunikacji między sobą. Naukowcy mierzą te sygnały, aby zrozumieć, jak reaguje układ odpornościowy.
  • Możliwy wpływ na aktywność mikrogleju poprzez mechanizmy sygnalizacji parakrynnej i troficznej. Komórki macierzyste uwalniają substancje, które mogą oddziaływać na pobliskie komórki. Sygnały te mogą wspomagać komórki mózgowe i regulować aktywność mikrogleju.

Co pokazują dowody kliniczne

W kilku badaniach odnotowano mierzalne zmiany w niektórych obszarach zachowania na różnych poziomach autyzmu:

  • Przegląd analizujący 11 badań z udziałem 461 uczestników wykazał, że niektóre z nich wykazały poprawę interakcji społecznych i pomiarów behawioralnych. Odnotowano również postęp w codziennym funkcjonowaniu.
  • Kilka mniejszych badań opisuje poprawę codziennego funkcjonowania po leczeniu.
  • Wiele badań klinicznych pokazuje, że terapia MSC jest dobrze tolerowana, a większość skutków ubocznych określana jest jako łagodna i przejściowa.

Niektóre badania sprawdzają również, czy terapia komórkami macierzystymi MSC może wpływać na współwystępujące schorzenia związane z autyzmem, takie jak problemy z oddychaniem, odpornością czy metabolizmem, które mogą wpływać na ogólne samopoczucie. Dowiedz się, jak naukowcy oceniają te wyniki w badaniach klinicznych w naszym artykule na temat skuteczności terapii komórkami macierzystymi w autyzmie.

Przeczytaj więcej

Kto może zgłosić się na ocenę medyczną

Rodzicom rozważającym dodatkowe opcje, takie jak terapia komórkami macierzystymi, często zaleca się rozpoczęcie od dokładnej oceny lekarskiej, zwłaszcza jeśli objawy u dziecka ulegają zmianie pod wpływem takich czynników jak jakość snu, ból, stres lub jeśli występują inne problemy zdrowotne.

Identyfikacja współwystępujących problemów medycznych może pomóc lekarzom w opracowaniu bardziej kompleksowego i zindywidualizowanego planu wsparcia. Stan zdrowia każdego dziecka jest inny, więc decyzje dotyczące dalszej diagnostyki lub leczenia powinny być zawsze podejmowane indywidualnie.

Uzyskaj bezpłatną konsultację online

Swiss Medica oferuje bezpłatne konsultacje online, aby ocenić, czy terapia MSC będzie odpowiednia dla Twojego dziecka. Lekarze analizują historię choroby dziecka i choroby współistniejące, aby omówić możliwe dalsze kroki i oczekiwane rezultaty.

Dr. Alexandra
Dr. Aleksandra Fetyukhina, MD

Medical Advisor, Swiss Medica doctor


Co dalej po określeniu poziomu autyzmu

Spróbuj myśleć w kategoriach planu, który jest szczegółowy i mierzalny:

  • 1

    Potwierdź diagnozę u wykwalifikowanego lekarza, uwzględniając mocne strony i potrzeby w różnych obszarach.

  • 2

    Zbuduj plan multidyscyplinarny (logopedia, terapia zajęciowa, wsparcie behawioralne/rozwojowe, poradnictwo rodzinne).

  • 3

    Współpracuj ze szkołą i w miarę możliwości ustal wsparcie w formie pisemnej.

  • 4

    Ustalaj praktyczne cele (narzędzia komunikacyjne, codzienne umiejętności, strategie regulacyjne) i regularnie je przeglądaj.

  • 5

    Regularnie dokonuj ponownej oceny, zwłaszcza gdy zmieniają się wymagania.

Rozważasz dodatkowe opcje medyczne? Porozmawiaj najpierw ze specjalistami Swiss Medica

Kliniki leczenia komórkami macierzystymi, takie jak Swiss Medica w Serbii, oferują plany leczenia łączące terapię komórkami macierzystymi z leczeniem wspomagającym, pomagające specjalistom ocenić ogólny stan i potrzeby dziecka.

Nasz program leczenia opiera się na ponad 14 latach doświadczenia i ponad 3000 przypadków klinicznych u dzieci oraz przebiega w kilku ustrukturyzowanych etapach:

  • Wstępna ocena lekarska. Proces rozpoczyna się od szczegółowego przeglądu historii choroby dziecka, jego profilu rozwojowego i wcześniejszych terapii. Lekarze mogą również przeprowadzić badania neurologiczne i fizykalne oraz, w razie potrzeby, zlecić badania laboratoryjne, aby lepiej zrozumieć stan dziecka.
  • Indywidualne planowanie leczenia. Jeśli lekarze uznają, że dalsza diagnostyka jest wskazana, opracowują plan leczenia dostosowany do potrzeb dziecka. Plan ten może obejmować przewidywany czas pobytu, liczbę i sposób podania MSC oraz wszelkie dodatkowe terapie wspomagające, takie jak terapia zajęciowa lub fizjoterapia.
  • Standardy jakości laboratoryjnej. Preparaty komórek macierzystych są wytwarzane w wewnętrznym laboratorium posiadającym certyfikat GMP i przed zastosowaniem klinicznym testowane pod kątem sterylności, żywotności i jakości.
  • Wielodyscyplinarny nadzór kliniczny. Zespół pediatrów, neurologów i specjalistów rehabilitacji monitoruje każdego pacjenta przez cały okres trwania programu.
  • Opieka po zakończeniu leczenia. Nadzór medyczny jest kontynuowany po wypisie ze szpitala. Lekarze Swiss Medica zazwyczaj pozostają w kontakcie z rodzinami przez trzy do sześciu miesięcy, monitorując postępy i udzielając zaleceń dotyczących dalszej opieki i wsparcia.
Swiss Medica Сlinic
Swiss Medica Сlinic
Swiss Medica Сlinic
W 2024 roku otworzyliśmy nowy szpital, który ma zapewnić spokojne środowisko dzieciom o różnych potrzebach wsparcia na wszystkich poziomach autyzmu. Obiekt zaprojektowano z pokojami i przestrzeniami dostosowanymi do potrzeb osób niepełnosprawnych, aby zmniejszyć stres i zapewnić wsparcie rodzicom podczas ich pobytu.

Swiss Medica oferuje bezpłatne konsultacje online dla rodzin, które chcą dowiedzieć się, czy ich dziecko kwalifikuje się do terapii komórkami macierzystymi i czy wskazane są dalsze badania medyczne.

Skontaktuj się z nami

Wypełnij poniższy formularz, a wkrótce się z Tobą skontaktujemy.

Dr. Alexandra
Dr. Aleksandra Fetyukhina, MD

Medical Advisor, Swiss Medica doctor


Często zadawane pytania

Źródła:

  1. American Psychiatric Association. DSM-5-TR® Update Supplement to Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision September 2025. https://www.psychiatry.org/getmedia/b68a5776-f88c-45c7-9535-fd219d7aa5cb/APA-DSM5TR-Update-September-2025.pdf

  2. Akat, A., Karaöz, E. Cell therapies for autism spectrum disorder: a systematic review of clinical applications. Middle East Curr Psychiatry 30, 94 (2023). https://doi.org/10.1186/s43045-023-00363-9

  3. Tamouza R, Volt F, Richard J-R, Wu C-L, Bouassida J, Boukouaci W, Lansiaux P, Cappelli B, Scigliuolo GM, Rafii H, Kenzey C, Mezouad E, Naamoune S, Chami L, Lejuste F, Farge D and Gluckman E (2022) Possible Effect of the use of Mesenchymal Stromal Cells in the Treatment of Autism Spectrum Disorders: A Review. Front. Cell Dev. Biol. 10:809686. doi.org/10.3389/fcell.2022.809686

  4. Wang, Y., Yi, H. & Song, Y. The safety of MSC therapy over the past 15 years: a meta-analysis. Stem Cell Res Ther 12, 545 (2021). https://doi.org/10.1186/s13287-021-02609-x

  5. Shengxin Liu, Henrik Larsson, Ralf Kuja-Halkola, Paul Lichtenstein, Agnieszka Butwicka, Mark J Taylor, Age-related physical health of older autistic adults in Sweden: a longitudinal, retrospective, population-based cohort study, The Lancet Healthy Longevity, Volume 4, Issue 7, 2023, Pages e307-e315, ISSN 2666-7568, https://doi.org/10.1016/S2666-7568(23)00067-3

More sources
Dr. Lana
Dr. Lana Recenzent

MD, Pediatrician, Regenerative Medicine Specialist

Może Cię zainteresować

Artykuł
Wideo